प्रगतिपुस्तक, मूल्यांकन/स्व मूल्यांकन इ. इ. इ. !!!
(मागील दोन्ही पानांवरून पुढे चालू..... )

आज काय तारीख बरं ? अं अं अं ...  २८ मार्च...... काय विशेष आज ?
आयला, Today, means आज, मी नी, मैंने, यानेकी I have completed चक्क sixty five years, कम्प्लीटली!!!   साठी बुद्धी नाठी झाली, त्यावर डायरेक्ट पांच वर्षे पूर्ण !!
म्हटलं चला बाप्पाला नमस्कार करायला हवा. थोडं बाल्यावस्थेतही जावंसं वाटलं.
नमस्कार केला नि बाप्पाला म्हणालो, " बाप्पा रे बाप्पा, लहानपणी आई वडलांनी शाळेत घातला तेंव्हा जसा होतो ना, तसाच अजूनही मी शाळेतच आहे रे ! (हो घातलाच, फटकेसुद्धा खाल्ले असतील ! आता नीटसं आठवत नाही. रडत रडत जायचो एवढं आठवतं अंधुकसं.) तर, बाप्पाला म्हटलं, एकदा तरी दाखव की Result, माझ्या मनासारखा. कित्ती तरी परीक्षा घेतोस, अगदी न विसरता ! एकदा तरी प्रगति पुस्तक बघू दे की माझे मला.. "
बिचारा बाप्पा ! त्यालाही दया आली. माझी !! भोळा आहे बिचारा बाप्पा. दाखवतो म्हणाला रिझल्ट लग्गेच या गरीबाला !! (मी आणि गरीब? what a joke ! असंच मत असेल मला पुरतं ओळखणाऱ्यांचं, माहितीये.)

आता पूर्वीसारखं पोस्ट कार्ड वगैरे येत नाही म्हणे. आणि तसा निक्काल कळायला अवकाश आहे. पण देवाला खिशातल्या अख्ख्या बन्द्या रुपयाचं नवं करकरीत टिकलीएवढं नाणं दिलं, डोळे मिटले आणि पाहतो तो काय ! मिटल्या डोळ्यांसमोर लागलं  दिसायला प्रोग्रेस कार्ड !
आता ज़माना बदल गया है | प्रगति पुस्तक नाही म्हणत कोणी, प्रोग्रेस कार्ड म्हणतात. महत्वाचे म्हणजे मार्क्स नसतात आता मिळत, ग्रेड्स मिळतात ग्रेड्स ! टी.व्ही. वरच्या रिआलिटी प्रोग्राम मध्ये सांगतात ना, 
ग, नि, सा, वरचा सा ( इथे खालच्या 'सा' लाच घसा बसलेला असतो माझा.)
किंवा
डिस्टिंक्शन, मेरिट, जीनियस (आणि कधी सांगतात, तुमचे मार्क्स आज गुलदसत्यात ठेवले आहेत म्हणून.) वगैरे, तश्या पण वेगळ्या ग्रेड्स दिसू लागल्या मला. आणि त्यापुढे गुरुजींचे विशेष शेरे !


प्रगतिपुस्तक मागितल्यामुळे मला आधी पूर्वीसारखे सगळे विषय दिसू लागले.

मराठी -'बी + '-- त्यातल्या त्यात बरे,      हिंदी - 'बी - '    -- कसे बसे,    इंग्रजी - 'क ' --- तसे बरेच वाईट !
संस्कृत - 'डी ' -- डफ्फड़ - अगदीच लाज काढली स्वत:ची !!  पदार्थ विज्ञान - 'क' -- कच्चे,  
सामान्य विज्ञान - 'क ' -- लक्षच नसते शिकवितांना !   नागरीक शास्त्र - 'डी ' -- अकलेच्या नावाने शंख - ह्याला कोणी पुण्यात ठेवलाय ?  व्यावहारिक गणित - 'डी - ' अजूनही बेरजा-वजाबाक्या करतांना, चार चार वेळा बोटांवर खेळत बसतो, एकूणातच काय बोंब !  

मला वाचवेना, म्हटलं शारीरिक शिक्षण, चित्रकला, हस्त व्यवसाय या विषयांत तरी काही चमक.... पण छे...
सकाळी पी टी च्या तासाला सारख्या जांभया देत असतो. फटके मारावे लागतात, असा शेरा दिसला.
चित्रकलेत गोडी दिसते पण आळशी आहे. संगीत विषयांतही थोड़ी गोडी दिसते, पण ... गायला लागला की गळा दाबावासा वाटतो !
हस्त व्यवसाय - काही करायला सांगितले तरी बोटे मोडत बसतो. एक नंबरचा मेंगळट आहे. नुसता इकडे तिकडे  बघत बसतो. 

एवढी मनापासून प्रार्थना केली तरी भगवंताने लाजच काढली. खूप म्हणजे खूप वाईट वागतोय देव --बाप्पा माझ्याशी.
बरं, वरच्या वर्गात गेला असं तर नाहीच, घातलाय असंसुद्धा नाही तर, काय सांगू, अहो ढकललाय म्हटलंय !!
कसलाय ना मी ??
बरं पुढे आणखी खूप काही लिहिलेलं दिसलं मला, इतर मूल्यांकन, सल्ला इ.इ.इ.
मानसिक आरोग्य -- बरे म्हणायचे.
वर्तणूक -- चावट, मी नाही त्यातली; कड़ी लावा आतली, अशी लब्बाड ! तर कधी कधी अति शहाणा त्याचा बैल रिकामा अशी !!
असेलही थोडाफार सज्जन (म्हणे असेलही ? एवढी हेटाई !!). पण सज्जनपणाचा देखावा वाटावा अशी शंकाच यावी.
आवडी निवडी : काय काय सांगाव्यात ? एक ना धड़ भाराभर चिंध्या.
मानसिक ठेवण : स्वत:ला फार शहाणा समजतो. विशेष अहंकारी आहे.
प्रेमळपणा : काही स्वत:ला हवं असलं की प्रेम फुलून आलेलं दाखवतो. अगदी एखाद्या पक्ष्याचा पिसारा असतो ना तसे. थुईथुई नाचल्यासारखा वागू लागतो. जीभेवर, ओठावर  मध लावून आलाय असं वाटावं.  बघणारा होतो मग ह्याच्याबाबत कनवाळू ! आणि हा ... एक नंबरचा लंपट कुठला!!
उद्योगशीलता : कागदावर काही तरी खरडतो झालं. कॉलर ताठ करून स्वत:ला लेखक कवी असल्याचे दाखवायचा प्रयत्न करतो. इकडून तिकडून चार शब्द गोळा करून आणतो आणि इतरांना शिक़वायचा प्रयत्न करतो. आजकाल WhatsApp / Facebook वर बराच वेळ घालवतांना दिसतो. कधी कधी ते काय ते, ब्लॉग व्लॉग लिहितो असे सांगत फिरतो. बाकी पोटापाण्यासाठी काही तरी करावंच लागतं म्हणून असतो दहा एक तास घराबाहेर. पण संध्याकाळी फ्रेश दिसतो. म्हणजे फ़ारसे कष्ट करायला लागत नसावेत. चालू आहे झालं. एरवी तसा आळशीच. आजकाल शेतावर काम करतानाचे फोटो, व्हिडिओज टाकत असतो सोशल मीडिआवर अधूनमधून ! असावे खरे कदाचित,चेहरा काळवंडलेला दिसतो त्यावरून.

यशस्वीतेचा आलेख : अनेक वेळा खोल खड्ड्यात पडतो. कोणी दया दाखविली की येतो धडपडत जमिनीवर. बाकी तशी यशस्वी होण्याबाबत आत्तापर्यंत बोंबच.

भगवंता, का रे बाबा असा कठोर झालास माझ्याबाबतीत ? या पतिताला पावन कर की प्लीज...

बहुतेक मी आर्तपणे म्हटलेले 'प्लीज' त्याच्या कानावर पडले असावे. कारण खाली काही विशेष मार्गदर्शनपर शेरा लिहिलेला मला दिसला, तो असा.
ज़रा आत्मपरीक्षण करून स्वत:ला सुधारण्याचा प्रयत्न केलाच तर येत्या पांच वर्षांत चिरंजीव, अगदी शब्दशः चिरंजीव होणार नसले तरी, डिस्टिंक्शन मात्र नक्की मिळवतील ! 
डिस्टिंक्शन ! काय म्हणायचे काय नेमके?
आत्ता ६५ टक्के आहे, म्हणजे मी सत्तरीत पोहोचेन-पांच वर्षात ? असा अर्थ घ्यायचा ? कम्माल आहे हं बाप्पा तुझी. चांगलाच विनोदी आहेस हं तू माझ्याबाबतीत. माझ्याच आत बसून माझीच थट्टा ? पण ठीक आहे असू देत. तुला पटतंय ना ? मग झालं तर. तूच गाड़ा हाकलतो आहेस माझा, यातच समाधान.

तर मित्रांनो, जे काही थोडंफार लिहिता येतं ते लिहून जे काही स्वत:शी बोललो ते तुम्हांला सांगावं वाटलं. तुम्हाला तर माहीत आहे मी लेखनात किती कच्चा आहे ते. प्रयत्न करतो लिहायचा. मी एक साधा वाचक आहे. ज्ञानोबा - तुकोबा माउलींच्या अभंग ओव्यांचा विशेष वाचक आहे. त्यांच्या ओव्या अभंगातून कितपत कळते ते नाही सांगता येत. कारण माझी तेवढी पोहोच नाही, अभ्यास नाही, लायकी नाही. आणि या महान संतांच्या आभाळाएवढ्या उंचीसमोर मी तर कितीतरी खुजा आहे. पण त्यातल्या त्यात एखादा तुकोबामाउलीचा अभंग समजतोही. त्यांच्या अभंगातली एखादी ओवी तरी आपण सांगावी असं वाटतं. या मनोगताच्या निमित्तानं तुकोबांच्या पुढील अभंगातले आवडलेले हे तीन चरण इथे उदधृत करतो.

संतांची उच्छिष्टे बोलतो उत्तरे | काय म्या गंव्हारे जाणावे हे || विठ्ठलाचे नाम घेता नये शुद्ध | तेथे मज बोध काय कळे || करितो कवित्व बोबड्या उत्तरी | झणी मजवरी  धरा || संत तुकाराम .. अभंग ५५३ - 
सार्थ श्री तुकारामगाथा || 
-- स्वत:च्या अभ्यासाबद्दल महाराज विनयाने म्हणतात, "मी जे काही बोलतो, ते सगळे संतांचे उष्टे बोल आहेत. एरवी मला गांवढळाला काय कळत आहे ? मला विठोबाचे नामदेखील चांगले शुद्ध उच्चारता येत नाही, अशा मला बोध, आत्मबोध काय कळणार? मी जे कवित्व करतो ते माझे बोबडे शब्द आहेत. तेंव्हा तुम्ही माझ्यावर रागावू नका. 

 

पद्मनाभ हिंगे,
पुणे.
२८ मार्च २०१८