॥ श्री गणेशाय नमः ॥
नमस्कार मित्रांनो,
आज गुढी पाडवा. नवीन हेमलंबीनाम संवत्सराची सुरुवात.
चैत्र शुद्ध प्रतिपदा शके १९३९.
तुम्हाला, तुमच्या स्नेही कुटुंबियांना सहस्रावधी शुभेच्छा.
आज या नव्या वर्षाचा पहिला दिवस.
एक गंमत सांगू ?
आज २८ मार्च. तुम्ही म्हणाल हो माहीत आहे, 'त्यात वेगळं ते काय? कॅलेंडर बघतो आम्ही !!'
बरोबर आहे तुमचं. पण आज माझ्यासाठी एक विशेष योग आहे.
योगायोगानं, खरंच योगायोगानं, माझ्या जीवनातल्या नव्या वर्षातले आजचे हे माझे पहिले पाऊल.
म्हणजे,
रडायला सुरुवात करून बरोब्बर सहावर चार वर्षे झाली बघा आज मला. सहावर चार म्हणजे चौसष्ट हो. तुम्हाला सहावर चार चौसष्ट हे कळणार नाही असं मला आपलं वाटलं म्हणून ज़रा स्पष्ट करून सांगितलं, इतकंच. लहानपणी, घरी तालासुरात एक ते शंभर आकडे म्हणत असू याची आठवण झाली. तेंव्हा सहावर पूज्य साठ, सहावर एक एकसष्ट, सहावर दोन बासष्ट, सहावर तीन त्रेसष्ठ असे आम्ही मोठमोठयांदा घोकायचो. असो. तर सांगायचे काय की, रडायची सुरुवात म्हणायचं कारण म्हणजे त्या दिवसापासून जे दिसेल, मनाला हवंहवंसं वाटेल, किंवा माझ्याकडे तुम्ही लक्ष का देत नाही म्हणून रडूनगागून अगदी भोकाड पसरून हट्ट करायचा हीच सवय या दिवसापासून लागलेली. बरं त्यासाठी स्वतः काही करायचं का? ...... तर नाही. आयतं मिळायला हवं ही मानसिकता !!!
तर सांगायचे असे की आम्ही आज चक्क चौसष्ट वर्षे पूर्ण करते झालो. केवढे हे शौर्य, नाहीं का ?
सकाळपासून Whats App / Facebook वर माझं कौतुक मी पहात राहायचं. कोणी भेटून बर्थडे विश देणार. मी म्हणणार मी चौसष्ट वर्षाचा झालो. तो म्हणणार " चल यार 64 is just a number. You are still Young !!! "
मी उगाच विरळ झालेल्या डोईवरच्या धवल केसांवरून हात फिरवणार. कुणीतरी आणलेल्या मिठाईच्या बॉक्स कड़े ओशाळलेल्या नजरेनं पाहणार. याचवेळी डॉक्टरने दिलेला सल्ला मला नेमका आठवणार. 'बस आता गोड खायचं नाही, शुगर लेव्हल मेंटेन करायलाच हवी, ' तिकडून मालकीणबाईसाहेब सल्ला देणार, "आजपासून वाहन चालवावयाचे नाही हो,"
कन्या, चिरंजीव म्हणणार, "गाडीची किल्ली काढून घ्या आणि लपवून ठेवा, आता रायडिंग शायनिंग बस्स झालं." वगैरे वगैरे...
चालायचंच झालं.
हे सगळं खरंच आहे म्हणा, ६४ हा नुसता आकड़ा नाही तर वास्तवातलं माझं वय आहे आणि चुकूनही आता तो ४६ होणार नाही, हे नक्की,
हे मात्र नक्की कळलं आहे की, देवाने आपल्याला जो जीवनपट दिलाय तो आजवर तरी नक्कीच ६४ घरांचा होता. आता ह्या जीवनपटाला किती जादाची घरं बोनस म्हणून मिळणार हे मात्र सर्वस्वी 'त्याच्यावरच' अवलंबून असणार, नाही का ?....
हां, आता ह्या आजवरच्या ६४ घरातली निम्मी घरे पांढरी आणि निम्मी काळी असायला हवी होती. पण, काळी थोडीफार नव्हे तर ज़रा जास्तच रेखाटलेली असावीत असा उगाचच भास होतो मला. पण आपण कशाला एखादं घर चांगलं वाटलं म्हणून त्याला पांढरं म्हणायचं आणि एखादं मनासारखं नाही वाटलं म्हणून त्याला काळं म्हणायचं ? असो, ते काहीही असलं तरी खेळ सोडून पलायन तर करायचं नसतं ना...
खेळायला चांगली आठ प्यादी, सरळ चालणारे दोन हत्ती, तिरके चालणारे दोन उंट साथीला मिळाले. दोन्ही घोड्यांच्या चालीबद्दल काय सांगावे? ह्या सर्वांच्यावर वरताण असणारा तो अतिशहाणा वजीर आणि हो, तो अति अहंकारी एखादेच घर पुढे मागे जाणारा आळशी राजा. सारे आपल्याच तोऱ्यात ह्या जीवनपटावर आजवर खेळत आहेत.
आता बरीचशी प्यादी पटावरून नाहीशी झाली आहेत.
बेफाम आणि विचित्र उधळणारे दोन्ही अबलख घोड़े त्यांच्याच विचित्र धावण्याची खोड मोडल्याने गायब झालेत. वाळवंटात पाण्याची भरपूर साठवण करीत वावटळीतही तिरक्या चालीत फुफाट्याचा,वादळाचा सामना करीत चालणारे दुडक्या चालीचे दोन्ही ऊंट प्रतिस्पर्ध्याने अडकवून ठेवलेत. मात्र संथ पण सरळ चालीचे दोन्ही हत्ती घेऊन, त्यांच्यावर भिस्त ठेवून वजीर खेळ खेळतोय. माज तर उतरलाय अहंकारी राजाचा. स्वतःला वाचवत केवळ एखादंच घर पुढे मागे जाऊ शकणारा हा राजा अजून किती काळ खेळ खेळणार आहे ते, खेळवण्यात प्रवीण असलेल्या 'त्या वरच्यालाच' माहीत...
पण राजा आता मात्र खूप आनंदी आहे. कारण विचाराल..
कारण त्या सर्वोच्च वरच्या खेळीयाने त्याला दिलेल्या या खेळ खेळण्याच्या संधीने आणि तो आजही खेळू शकतोय या सत्यतेमुळे त्याचे दिल खुष आहे. ती संधी हीच त्याची प्रेरणा आहे,त्याची शक्ती आहे.
'त्या वरच्याचं' रूप कधी पाहिल्याचे नाही आठवत, पण सतत तो आपल्याला क्षणोक्षणी भेटत राहिलाय हे जाणवतंय. 'त्याला' म्हणावंसं वाटतं,
तू असा रे कसा ?
कधी कुणी असूच शकत नाही असा !!
कळलाच नाहीस कधी कसा भेटलास
पण तरीही...
खात्री आहे, तू सतत भेटतच राहिलास
एक मात्र नक्की कळलंय...
कधी एका रुपात दिसतोस
तर कधी वेगळाच असतोस !
कधी Silent तर कधी Violent कधी शिंगावर घेवून दंगा करतोस
कधी हाताची घड़ी नि तोंडावर बोट ठेवतोस
कधी हास्याचे तुषार तर कधी संतापाचे फुत्कार
कधी लाथाडतोस तर कधी करतोस सत्कार !
खरंच असा रे कसा तू ?
माझं म्हणणं एकतोस ना तू ?
कसे रे समजून घ्यायचे तुला ?
आणि तुझ्या अंगीच्या चौसष्ट की---
त्याहून अधिक कला ?
केवळ 'त्याच्या' इच्छेमुळे आणि कुटुंब, स्नेही सोबत्यांच्या प्रेमामुळे आजवर सारं कसं सुसह्य होत गेलं. मी दुःखी आहे, असे कधी वाटलेच नाही. छे छे मी कधी दुःखी नव्हतोच. प्रत्येक क्षण कसा भरभरून देत राहिला. मी समृद्ध झालो की नाही, हे नाही सांगता येणार, पण मी दिवसेंदिवस आनन्दी होत आहे याचा विश्वास वाढतच राहिला. काय म्हणू ? Thank God, धन्यवाद, माझ्यावर प्रेमाचा वर्षाव करणाऱ्या सखी, मुले, कुटुंबीय, स्नेहीहितचिंतक, मित्र मैत्रीणींनो... खरंच मनापासून धन्यवाद. कारण आई वडलांच्या नंतर तुमच्या रुपात तर 'तो' मला दर्शन देतो ना.
पद्मनाभ हिंगे,
पुणे.
चैत्र शुद्ध १, शके १९३९.
दि. २८ मार्च २०१७.
नमस्कार मित्रांनो,
आज गुढी पाडवा. नवीन हेमलंबीनाम संवत्सराची सुरुवात.
चैत्र शुद्ध प्रतिपदा शके १९३९.
तुम्हाला, तुमच्या स्नेही कुटुंबियांना सहस्रावधी शुभेच्छा.
आज या नव्या वर्षाचा पहिला दिवस.
एक गंमत सांगू ?
आज २८ मार्च. तुम्ही म्हणाल हो माहीत आहे, 'त्यात वेगळं ते काय? कॅलेंडर बघतो आम्ही !!'
बरोबर आहे तुमचं. पण आज माझ्यासाठी एक विशेष योग आहे.
योगायोगानं, खरंच योगायोगानं, माझ्या जीवनातल्या नव्या वर्षातले आजचे हे माझे पहिले पाऊल.
म्हणजे,
रडायला सुरुवात करून बरोब्बर सहावर चार वर्षे झाली बघा आज मला. सहावर चार म्हणजे चौसष्ट हो. तुम्हाला सहावर चार चौसष्ट हे कळणार नाही असं मला आपलं वाटलं म्हणून ज़रा स्पष्ट करून सांगितलं, इतकंच. लहानपणी, घरी तालासुरात एक ते शंभर आकडे म्हणत असू याची आठवण झाली. तेंव्हा सहावर पूज्य साठ, सहावर एक एकसष्ट, सहावर दोन बासष्ट, सहावर तीन त्रेसष्ठ असे आम्ही मोठमोठयांदा घोकायचो. असो. तर सांगायचे काय की, रडायची सुरुवात म्हणायचं कारण म्हणजे त्या दिवसापासून जे दिसेल, मनाला हवंहवंसं वाटेल, किंवा माझ्याकडे तुम्ही लक्ष का देत नाही म्हणून रडूनगागून अगदी भोकाड पसरून हट्ट करायचा हीच सवय या दिवसापासून लागलेली. बरं त्यासाठी स्वतः काही करायचं का? ...... तर नाही. आयतं मिळायला हवं ही मानसिकता !!!
तर सांगायचे असे की आम्ही आज चक्क चौसष्ट वर्षे पूर्ण करते झालो. केवढे हे शौर्य, नाहीं का ?
सकाळपासून Whats App / Facebook वर माझं कौतुक मी पहात राहायचं. कोणी भेटून बर्थडे विश देणार. मी म्हणणार मी चौसष्ट वर्षाचा झालो. तो म्हणणार " चल यार 64 is just a number. You are still Young !!! "
मी उगाच विरळ झालेल्या डोईवरच्या धवल केसांवरून हात फिरवणार. कुणीतरी आणलेल्या मिठाईच्या बॉक्स कड़े ओशाळलेल्या नजरेनं पाहणार. याचवेळी डॉक्टरने दिलेला सल्ला मला नेमका आठवणार. 'बस आता गोड खायचं नाही, शुगर लेव्हल मेंटेन करायलाच हवी, ' तिकडून मालकीणबाईसाहेब सल्ला देणार, "आजपासून वाहन चालवावयाचे नाही हो,"
कन्या, चिरंजीव म्हणणार, "गाडीची किल्ली काढून घ्या आणि लपवून ठेवा, आता रायडिंग शायनिंग बस्स झालं." वगैरे वगैरे...
चालायचंच झालं.
हे सगळं खरंच आहे म्हणा, ६४ हा नुसता आकड़ा नाही तर वास्तवातलं माझं वय आहे आणि चुकूनही आता तो ४६ होणार नाही, हे नक्की,
हे मात्र नक्की कळलं आहे की, देवाने आपल्याला जो जीवनपट दिलाय तो आजवर तरी नक्कीच ६४ घरांचा होता. आता ह्या जीवनपटाला किती जादाची घरं बोनस म्हणून मिळणार हे मात्र सर्वस्वी 'त्याच्यावरच' अवलंबून असणार, नाही का ?....
हां, आता ह्या आजवरच्या ६४ घरातली निम्मी घरे पांढरी आणि निम्मी काळी असायला हवी होती. पण, काळी थोडीफार नव्हे तर ज़रा जास्तच रेखाटलेली असावीत असा उगाचच भास होतो मला. पण आपण कशाला एखादं घर चांगलं वाटलं म्हणून त्याला पांढरं म्हणायचं आणि एखादं मनासारखं नाही वाटलं म्हणून त्याला काळं म्हणायचं ? असो, ते काहीही असलं तरी खेळ सोडून पलायन तर करायचं नसतं ना...
खेळायला चांगली आठ प्यादी, सरळ चालणारे दोन हत्ती, तिरके चालणारे दोन उंट साथीला मिळाले. दोन्ही घोड्यांच्या चालीबद्दल काय सांगावे? ह्या सर्वांच्यावर वरताण असणारा तो अतिशहाणा वजीर आणि हो, तो अति अहंकारी एखादेच घर पुढे मागे जाणारा आळशी राजा. सारे आपल्याच तोऱ्यात ह्या जीवनपटावर आजवर खेळत आहेत.
आता बरीचशी प्यादी पटावरून नाहीशी झाली आहेत.
बेफाम आणि विचित्र उधळणारे दोन्ही अबलख घोड़े त्यांच्याच विचित्र धावण्याची खोड मोडल्याने गायब झालेत. वाळवंटात पाण्याची भरपूर साठवण करीत वावटळीतही तिरक्या चालीत फुफाट्याचा,वादळाचा सामना करीत चालणारे दुडक्या चालीचे दोन्ही ऊंट प्रतिस्पर्ध्याने अडकवून ठेवलेत. मात्र संथ पण सरळ चालीचे दोन्ही हत्ती घेऊन, त्यांच्यावर भिस्त ठेवून वजीर खेळ खेळतोय. माज तर उतरलाय अहंकारी राजाचा. स्वतःला वाचवत केवळ एखादंच घर पुढे मागे जाऊ शकणारा हा राजा अजून किती काळ खेळ खेळणार आहे ते, खेळवण्यात प्रवीण असलेल्या 'त्या वरच्यालाच' माहीत...
पण राजा आता मात्र खूप आनंदी आहे. कारण विचाराल..
कारण त्या सर्वोच्च वरच्या खेळीयाने त्याला दिलेल्या या खेळ खेळण्याच्या संधीने आणि तो आजही खेळू शकतोय या सत्यतेमुळे त्याचे दिल खुष आहे. ती संधी हीच त्याची प्रेरणा आहे,त्याची शक्ती आहे.
'त्या वरच्याचं' रूप कधी पाहिल्याचे नाही आठवत, पण सतत तो आपल्याला क्षणोक्षणी भेटत राहिलाय हे जाणवतंय. 'त्याला' म्हणावंसं वाटतं,
तू असा रे कसा ?
कधी कुणी असूच शकत नाही असा !!
कळलाच नाहीस कधी कसा भेटलास
पण तरीही...
खात्री आहे, तू सतत भेटतच राहिलास
एक मात्र नक्की कळलंय...
कधी एका रुपात दिसतोस
तर कधी वेगळाच असतोस !
कधी Silent तर कधी Violent कधी शिंगावर घेवून दंगा करतोस
कधी हाताची घड़ी नि तोंडावर बोट ठेवतोस
कधी हास्याचे तुषार तर कधी संतापाचे फुत्कार
कधी लाथाडतोस तर कधी करतोस सत्कार !
खरंच असा रे कसा तू ?
माझं म्हणणं एकतोस ना तू ?
कसे रे समजून घ्यायचे तुला ?
आणि तुझ्या अंगीच्या चौसष्ट की---
त्याहून अधिक कला ?
केवळ 'त्याच्या' इच्छेमुळे आणि कुटुंब, स्नेही सोबत्यांच्या प्रेमामुळे आजवर सारं कसं सुसह्य होत गेलं. मी दुःखी आहे, असे कधी वाटलेच नाही. छे छे मी कधी दुःखी नव्हतोच. प्रत्येक क्षण कसा भरभरून देत राहिला. मी समृद्ध झालो की नाही, हे नाही सांगता येणार, पण मी दिवसेंदिवस आनन्दी होत आहे याचा विश्वास वाढतच राहिला. काय म्हणू ? Thank God, धन्यवाद, माझ्यावर प्रेमाचा वर्षाव करणाऱ्या सखी, मुले, कुटुंबीय, स्नेहीहितचिंतक, मित्र मैत्रीणींनो... खरंच मनापासून धन्यवाद. कारण आई वडलांच्या नंतर तुमच्या रुपात तर 'तो' मला दर्शन देतो ना.
पद्मनाभ हिंगे,
पुणे.
चैत्र शुद्ध १, शके १९३९.
दि. २८ मार्च २०१७.
