Monday, 30 January 2023

अजून खूप काही..

 कटू आठवणींना अडगळीतच ढकलायचं असतं

उगाच नुसतं दु:ख उगाळत कधी बसायचं नसतं


सुखद वारा, वावटळ घेऊन आला तर, गोंधळायचं नसतं

देव नेहमीच परीक्षा पहात असतो, आपण सज्ज रहायचं असतं


सुखाचे शब्द दृष्टावतही येतात, दुर्लक्षित करायचे असतात

खवचट बोलणे, टिकेचे टोमणे विसरूनच जायचे असतात


प्रेमाची, मदतीला धावून येणारी माणसं बांधून ठेवायची

कटकट्या, टवाळी करणाऱ्यांची दखल तरी का घ्यायची


वाट आपली, जगणं आपलं, कष्ट आपले, समस्या आपल्या, 

बघून घ्यायच्या आपणच आपल्या

का सहन करायच्या टपल्या


म्हणतात ना, 'मान सांगावा जनात

अपमान ठेवावा मनात'

'आपलीही वेळ येतेच की', हेच तर राहू द्यायचे ध्यानात.


शक्यतो वर्तनानं, बोलण्यानं आपण कधी चुकायचं नसतं

झालीच चूक, क्षमा मागून, प्रकरण मिटवून टाकायचं असतं


उन्हाळी पावसाळी हिवाळी, जसे ऋतु निसर्गाचे

रात्री नंतर दिवस जसा, नियम असेच जगायचे


अजून खूप काही....


Yours पॅडी.


पद्मनाभ स्नेहप्रभा प्रभाकर हिंगे

30 जानेवारी 2023

दे .. दणादण

 उदास वाटायला लागलं की 'श्रीहरी' चं दास व्हायचं

कंटाळवाणं वाटायला लागलं की, पोथी, पुस्तक वाचायचं


कमकुवतपणा वाटायला लागला की प्रार्थना करायची

धीर धरला की फळं मिळतात, मग जिद्दच का सोडायची


धूर कोंदटला की आपण नाही का दूर पळत जातो

घास शिळा आंबूस झाला की आपण टाकूनच देतो


अनुभवातनंच तर खूप काही शिकायला मिळतं

पाय घट्ट रोवून उभं राहिलं‌ की जगायचं कसं, कळतं


'सर सलामत तो पगडी पचास' कधी ऐकलं असशील ना 

वार चुकवलेच नाही तर फटकेच खात बसशील ना


मुंगी होऊन साखर खावी, माशी होऊन मध साठवावं

धाकटं व्हावं, निगरगट्ट व्हावं, गोड बोलून साधून घ्यावं


कळला का सुखाचा मंत्र तुला, पडली का गालावर खळी

हसत हसत सामोरं जायचं, हसलीस ना, आता दे टाळी


पुन्हा एकदा..

येडं म्हण, गधडं म्हण, पद्या म्हण,  पॅडी म्हण.

उगाच कुणी वाटी गेलं तर मात्र .. दे दणादण.


पद्मनाभ स्नेहप्रभा प्रभाकर हिंगे

दिनांक : 30 जानेवारी 2023

Saturday, 28 January 2023

किती कविता कराव्यात तरी..

 किती कविता कराव्यात तरी...


       सकाळी १० वाजता ऑफिससाठी बाहेर पडायचं. संध्याकाळी गोडीच्या ओढीनं घरी यावं तर कुलूप !!

       हिचं काय तर म्हणे, संध्याकाळी नानानानी पार्कात कट्ट्यावर मैत्रिणींना भेटायचं. 

नाव Morning Walkचं,

तेही संध्याकाळचं !! 

 

       आजकाल तर काय...

निमित्त हळदीकुंकूवाचं,

निमित्त बोर न्हाणाचं

काल तर हद्दच !! मॅडमचं...

१० वाजून गेल्यावर दर्शन होतं व्हायचं.

मला सांगा, मग मी काय करायचं?


येतात माझे मग 'सवंगडी ..'

कुणी सोमरसाच्या सुरया घेऊन येतं !

कुणी मधाचे, अमृताचे कलश घेऊन येतं !

कुणी रंगीले, कुठून कुठून रंगांचे डबे घेऊन येतं !

कुणी गुलाब, मोगरा, जाई, जुई, चाफा अशी फुलं घेऊन येतं !

कुणी तर पर्फ्युमचे फवारे घेऊन येतं !!

वातावरण कसं मोहक, 

नशिलं, रंगीन, शृंगारिक, सुगंधी.

आणि बरं का हे माझे सवंगडी

फेर काय धरतात,

नाच काय करतात,

गाणी काय गातात,

कविता काय करतात..


कविता करण्यासाठी,

त्यात नेमक्या ठिकाणी येऊन बसण्यासाठी

हसत खेळत खुलवण्यासाठी..


हे 'सवंगडी', माझ्या मैत्रिणीने, प्रतिभेने पाठवलेले.. छान छान 'शब्द' हो...



आणि दार उघडून ही आत येते,

अजून जेवला नाहीत?

अजून झोपला नाहीत?

मोबाईल मध्ये डोकं घालून बसलात?


हसलात...?


आता अग कविता आली होती..

कुणासाठी?

अग तुझ्यासाठी ..

हॅट..

हॅट काय हॅट... ऐक 

मी बळं बळं ऐकवतो..



   'किती कविता कराव्यात तरी  

   त्यात काही तू बसत नाहीस

   शब्द शब्द शोधून काढतो पण 

   नेमके काही ठसत नाहीत


   किती नक्षत्रांना ओढून आणलं

   किती अप्सरांना शोधून आणलं‌

   कुणीच तुझ्या पंक्तीत शोभून   

   काही दिसत नाही

   किती कविता कराव्यात तरी 

   त्यात काही तू बसत नाहीस


   गुलाब मोगरा रोजचेच दिसतात

   जाई जुई सारेच सुगंधित करतात

   'शाल्मली' जिथे उभी तिथे,   

   फूलच कुठले उठून दिसत नाही

   किती कविता कराव्यात तरी

   त्यात काही तू बसत नाहीस


   लाडूपेढ्यांची मिरासदारी माझ्यापुढे

   आंबा मधाची मक्तेदारी माझ्यापुढे 

   काय धिंगाणा घालणार

   कितीवेळ भुलवणार


   'शाल्मली' तुझ्या गोडव्यापुढे  

   काहीच मला रुचत नाही

   किती कविता कराव्यात तरी  

   त्यात काही तू बसत नाहीस


   मोठ्या कवींचे शब्द शोधून 

   काढले

   कवितेत तुझ्यावर वापरून

   पाहिले

   कानामनावर आठवणीतही

   काही उमटलंच नाही

   वापरलेले, घुसवले पण,

   त्यांचा प्रभाव काही पडत नाही

   किती कविता कराव्यात तरी

   त्यात काही तू बसत नाहीस


   बस आता मी इथेच थांबतो

   फक्त तुझ्याकडे पहात राहतो

   कुठल्याच उपमानाने तुझ्या  

   रुपाचं वर्णन करता येत नाही

   किती कविता कराव्यात तरी   

   त्यात काही तू बसत नाहीस




पद्मनाभ स्नेहप्रभा प्रभाकर हिंगे

पुणे.

दिनांक : २८ जानेवारी २०२३

रात्रौ ठिक १०.०० वाजता.

कल्पनाच मी केली नव्हती..

 कल्पनाच मी केली नव्हती..


   'शाल्मली..'


   तुझा चिकटपणा

   तुझा चिवटपणा

   तुझा कडवटपणा

   याची कधी माहितीच मला    

   नव्हती..


   तुझं नाजुकपण

   तुझं देखणेपण

   तुझं स्त्रीपण

   यापलिकडे मी तुला कल्पिलीच

   नव्हती..


   तुझा कणखरपणा

   तुझा बाणेदारपणा

   तुझा करारी बाणा

   याची दखल मी कधी घेतलीच

   नव्हती..


   मोहक पदलालित्यात

   येत डौलात 

   सात पावलात

   व्यापून टाकशील संसार, कुवत 

   तुझी कळलीच नव्हती..


पण झालं...

   ...ते चांगलंच झालं

   नशीबच जणू,

   पूर्वजन्मीचं पुण्यच फळा आलं


   'वज्रादपि कठोराणी 

   मृदुनी कुसुमादपि..'


   तरीही निर्मळ, वागण्यात

   संसारगाडा हाकण्यात

   चिंतामुक्त ठेवण्यात

   अशी एखादी कोमला सुंदरी 

   असू शकेल जीवनसाथी, 

   अशी तुझी ओळख मलाच काय 

   कुणाला झालीच नसती..


   मुंगी होऊन साखर गोळा  

   केलीस

   मक्षिका होत मध आणू  

   लागलीस

   सुरेख संसार करीत राहिलीस

   निवड तुझी चुकलीही असेल

   माझी निवड चुकली नव्हती..


   

   माझ्या सुखद जीवनाची आखणी देवानंच तर

   केली नव्हती...



पद्मनाभ स्नेहप्रभा प्रभाकर हिंगे

पुणे.


दिनांक : २८ जानेवारी २०२३

Friday, 27 January 2023

विरह जरी तो असो गोडसा

 विरह जरी तो असो गोडसा


       ती दूर असते. मी एकांतात एकटा होतो. तिचेच विचार, तिचीच गोड छबी, कायमचीच असली तरी विरह तो विरहच. ती येणारच असते. मला एकटं विचारात गढलेलं पाहून त्या चंद्राला का उगाच माझ्या साथसोबतीला यावं वाटलं? त्याला कसं कळलं, मी तिच्याच विचारात आहे म्हणून?



   विचार तिचा मनी आला

   तो चंद्रच उतरून आला!


   विचारातच धुंद झालो मी

   हा उगाच का तळमळलेला

   तू का रे उतरून आला?


   का गरज वाटली त्याला

   यावे माझ्या मदतीला

   तो चंद्रच उतरून आला!


   निवांत अशा रातीला

   आठविता मी तिजला

   तो चंद्रच उतरून आला!


   ते क्षण मधुर सोबतीचे

   जागवी मम कवी मनाला

   तो चंद्रच उतरून आला!


   जरी विरह असा मज जाचे

   निश्चिती पुरती मजला

   येईल लवकरी ती भेटीला!


   ती कवितेत माझ्या येता

   का गरज तुझी रे मजला

   हट्टाने का उतरून आला!


   मनपटलावरी दर्शन 'ती' चे

   तो मधुकण पाहता टिपलेला

   तो नाराज मज दिसलेला!


   का वाटले कवितेत मी घेईन

   म्हणूनच का रे आला

   ती हृदयात रे नित्य वस्तीला


   उपमान ना तव मी योजेन

   सह उपमेया मम राणीला

   तू उगाच का उतरून आला!


   ती हळुच गाली हसली

   जळफळाट त्याचा झाला

   जा रे, गरज तुझी आकाशाला!


   तिच्या गाली लाली चढली

   गडबडून हा पुरता गेला

   म्हटले तरी का थांबलेला!


   'ही कोण सुंदरी एवढी

   खिजवून राहिली मजला'

   तो प्रश्न विचारी मजला!


   दुर्लक्षिले मी त्याला पुरते

   मी लक्ष देऊ कशाला

   तो गांगरूनीया गेला!


   ती येईल लवकर जवळी

   म्हटले, कडकडून भेटायाला

   तो कोमेजुनिया गेला!


   संपता प्रतीक्षा माझी

   का विचारू मग मी तुजला

   हिरमोडच त्याचा झाला!


   आता काय तुझी रे उपमा

   कामाची नाही मजला

   तो ढगाआड निघुनी गेला

   तो चंद्रच निघुनी गेला!


  तरी खोड न त्याची जिरलेली

  भाळी कोर लाल होउनी बसला

  ठसा उमटवुनी राहीला!




पद्मनाभ स्नेहप्रभा प्रभाकर हिंगे

पुणे

मिती : माघ शुद्ध पंचमी शके १९४४.

तू आलीस का ?

 अंगात नुसता आळस भरलाय

आळसाने वाढत वाढत कळस केलाय

काय म्हणू..

आळसाचा नुसता कळस झालाय


उठावंसं वाटेना

झोपावंसंही वाटेना

आळोखे पिळोखे द्यावेसे वाटेना


जाऊ देत, कुठं जायचं चालायला

कंटाळा आलाय, बसून रहायला


वाचावंसं वाटत नाही

लिहावंसं वाटत नाही

काही काही करावंसं वाटत नाही


विचार करायचा कंटाळा

बोलायचा कंटाळा

ऐकायचाही कंटाळा

कामाचा तर कंटाळाच कंटाळा


हरी असेल का कुणी

तहान लागली, पाणी देईल कुणी

भूक लागली, ताट वाढून आणेल का कुणी


कामधाम काही नको

हसायला, रुसायलाही नको

चिडायला नको

रागवायलाही नको


आळसाने असा 

उच्छाद मांडावा तरी का न् कसा

आळशी असूनही,

आळस एवढा क्रियाशील झाला तरी कसा


---------------------

---------------------

---------------------


हे हे हे ... हे .. काय ?

हे काय होतंय

अंगात वारं संचारतंय

कोणत्या उत्साहाचं वारं शिरतंय

कोण येतंय

कोण येतंय

कोण .. कोण खुदुखुदू हसतंय 

हा धुंद सुगंध कुठला

बांगड्यांचा मंजुळ नाद कुठला


ती आली का...

शाल्मली तू ... तू आलीस का...


.............................



पद्मनाभ स्नेहप्रभा प्रभाकर हिंगे

पुणे.

Thursday, 18 March 2021

अंबरात नाजुकशी चंद्रकोर हासे

 🌙अंबरात नाजुकशी चंद्रकोर हासे...💞


      मिळेल तेव्हा अवतीभवतीचं अवकाश हातातल्या नारदयंत्रात (मोबाईल हँडसेट..सध्यातरी मला हा मराठी प्रतिशब्द म्हणून वापरावासा वाटला!) असलेल्या भिंगचित्र पकडणाऱ्या पटलावर नोंदवून ठेवण्याची मला सवयच लागली आहे ! (भाषेचं जरा अतिच होतंय का?..पण होऊ देत.)

     वेळ:सायंकाळी ६.५५. स्थळ:-आमच्या मांडवगण येथील शेतातली नव्याने विकसित होत असलेली फळबाग.

    माझं सहजच वर आभाळात लक्ष गेलं. अत्यंत रेखीव कोरीव अशी ही चंद्रकोर दिसली. सवयीने हाताची बोटं सरसावलीच. मनाला भावलेल्या या चंद्रकोरीचं माझ्या नारदयंत्रानं टिपलेलं छायाचित्र कुशल छायाचित्रकाराच्या योग्यतेचं नसलं तरी ते मला भावलेलं, मी काढलेलं असल्यानं या चंद्रकोरीच्या चित्राला काहीतरी समर्पक शीर्षक देऊन तुम्हां स्नेही सोबत्यांना पाठवण्याची घाईच  झाली. कधी एकदा पाठवतोय असं झालं. गंमत म्हणजे ह्या चंद्रकोरीला पाहताच मधाळ आठवणींच्या डोहातून उसळून वर आलेल्या एका भावगीताचा मुखडा सहजच स्म्रृतीपटलावर उमटला...

" अंबरात नाजुकशी चंद्रकोर हासे.." 

चंद्रकोरीच्या खाली लग्गेच ही ओळ टाकाविशी वाटली. 

     शालेय विद्यार्थीदशेत असताना आकाशवाणीवर नेहमी लागणाऱ्या या मधुर भावगीताच्या  साऱ्याच ओळी पुन्हा शोधाव्याश्या वाटल्या. सारं गीत आठवणीतल्या गाण्यांतून शोधलं, सापडलं. ध्वनिमुद्रित गीत पुन:पुन्हा ऐकलं. 

      संजीवनी मराठ्यांच्या शब्दांतून, कृष्णाची वाट पाहणाऱ्या राधेची तगमग फार गोड प्रतीत झाली आहे. ही तगमग पाहून राधेची सखी तिला विचारतेय, ' अगंबाई, अशी का उसासे सोडते आहेस? आणि हे काय! कळ्यांची माळ कुस्करून का टाकलीस? अशी हरिवरती का बरे रुसलीस? ' 

    इथं राधेच्या ह्या रुसण्याला मोठा गोड शब्द वापरलाय..  'मधुरुसवा.'

     'राधे, कंसदमनार्थ हरी मथुरेला गेलेत ना. आत्ता येतील ते विजयरथात बसून. पंचारतीची तयारी कर.'

     संजीवनी मराठे यांच्या शब्दांना यशवंत देवांनी लावलेली मधुर चाल आणि या शब्दांना या चालीत मधुबाला जव्हेरी यांनी उत्तम गात दिलेला न्याय आजही हे भावगीत ५०-६० वर्षांनी सुद्धा पुन्हा ऐकावेसे वाटणे आणि ह्या आनंदात तुम्हां मित्रांनाही सामील करून घ्यावेसे वाटणे, हे सारे त्या शब्दांची, स्वरांची ताकदच नाही काय? 

     कधी निवांत वेळी शक्य झाल्यास हा गोडवा जरुर अनुभवा. फार काय लिहिणार? या गोड चंद्रकोरीच्या निमित्ताने ह्या गीताची झालेली आठवण माझ्या बाळबोध शब्दांत तुम्हांसमोर ठेवली.


पद्मनाभ हिंगे. मांडवगण.

बुधवार, १७ मार्च २०२१.