ऐसी अक्षरे : घेऊ वाचनातून आनंद
*ऐसी अक्षरेचा* वृत्तपत्रातील साहित्यावरील एक विशेषांक प्रकाशित झाला होता. वृत्तपत्रात येणारं साहित्य या अंकात घ्यायचं म्हणजे नेमकं काय घ्यायचं आणि ते कोठून मिळवायचं असा एक प्रश्न त्यावेळी उभा होता. पण मग लक्षात आलं कीं अनेक लेखक वृत्तपत्रात स्तंभलेखन करतात. कांही वर्तमानपत्रात दररोज एखादं सदर असतं. सर्वच वृत्तपत्रे दर रविवारी पुरवणी प्रसिद्ध करतात. या पुरवण्यांत विविध विषयांवर अनेक प्रसिद्ध साहित्यिक आपले विचार, आपले अनुभव, भेटलेली विविध लक्षवेधी माणसे यांवर लिहितात. असा लेखांचा आणि लेखकांचा शोध घेताना अनेक जुन्या नव्या लेखक लेखिकांचे लेख आम्हांला मिळाले. काही स्तंभलेखकांच्या वृत्तपत्रात प्रकाशित झालेल्या लेखांची प्रकाशित झालेली पुस्तके हाती आली.
ऐसी अक्षरेची, मराठीतील उत्कृष्ट साहित्य पुनःप्रकाशित करणारं दर्जेदार नियतकालिक अशी वाचकांच्या मनात असलेली प्रतिमा जपत, उत्तम लेख निवडण्याची आमची तळमळ सार्थ करणारं दर्जेदार साहित्य आम्हांला अनेक पुस्तकांतून उपलब्ध झालं.
या शोधकार्यात धागा हे सिसिलिया कार्व्हालो या लेखिकेचे पुस्तक पुण्यातल्या एका प्रसिद्ध पुस्तकविक्रेत्याच्या ओळीने पुस्तके लावलेल्या दर्शनी कपाटात आम्हांला मिळालं.
सिसिलिया कार्व्हालो हे नाव तर अमराठी! हे पुस्तक अनुवादीत आहे का, असा प्रश्नही वाचकांना पडेल.
चाळता चाळता तिथेच बसल्याजागी, 'हृदय संवाद,' 'इये मराठीचिये नगरी,' 'मोले घातले रडाया ' असे तीनचार लेख वाचूनही झाले. या पुस्तकातले दोन तीन लेख आपल्याला सहजच विशेषांकात घेता येतील असा मनोमन निर्णय झाला.
अकोल्यातल्या एका कार्यक्रमात विख्यात गायक, संगीतकार पंडित हृदयनाथ मंगेशकरांनी, सिसिलिया कार्व्हालो यांना आश्चर्यपूर्वक प्रश्न विचारला होता, "तुम्ही इतकं सुंदर मराठी कसं बोलता हो? " तेव्हा बाईं म्हणाल्या, "आमची मातृभाषा मराठी आहे. वसईतील बहुसंख्य ख्रिस्ती मराठी भाषक आहेत!"
सिसिलिया ही इटलीत संगीताची देवता म्हणून गणली गेली आहे. अशी लेखिकेने आपल्या नावाची एका लेखात ओळख सांगितली आहे.
*धागा* हे सदर ' मुंबई सकाळच्या ' ' ठाणे टुडे ' या पुरवणीत आठ महिने चालले. त्यातील कांही लेख आणि 'सकाळच्या ' ' सप्तरंग ' पुरवणीतील कार्व्हालो यांचे निवडक लेख या ९० पानी पुस्तकात आहेत. वास्तवातील घडामोडी, दृश्यं, भेटलेली माणसे, अनुभव यावर लेखिकेने या विविध लेखांत आपली निरीक्षणे साध्या सोप्या शब्दांत नोंदवली आहेत.
वाचनसंस्कृती, वाचनवेड यावर 'विशे' ष ह्या लेखांत, 'एकनाथ बुधाजी विशे ' या एका छत्तीस वर्षीय वाचनवेड्या पोलिसपाटलांनं बाईंचं लक्ष वेधून घेतलं. त्यावर लेखिकेने विस्तारानं लिहिलंय. इथं थोडक्यात एकनाथच्या वाचनवेडाविषयी सांगतो...
' हजार बाराशेच्या पलिकडे मासिक उत्पन्न नाही. बायको रोजगार हमी योजनेत काम करुन कमाई करणारी. तीन मुलं. पोटापुरती शेती. म्हणजे हातातोंडाशी गाठ. एकनाथ विशे अतिशय सहृदय आणि पट्टीचा वाचक! मनापासून वाचन करण्याचा स्वभाव. विश्वास पाटलांच्या भल्यामोठया जाडजूड पुस्तकातील लांबलचक परिच्छेद विशे याना मुखोद्गत आहेत! भलीमोठी पुस्तक तर त्यांनी विकतच आणलेली आहेत.'
आपलं अल्पउत्पन्न असूनही विशे यांच्या त्यांनी जपलेल्या वाचनवेडाचा इथे आवर्जून उल्लेख करावा वाटतो.
' एक सुरेल भेट ' या लेखात लता मंगेशकर यांच्या भेटीविषयी लिहिताना लेखिकेने दीदी यांच्या सहज साधेपणाबद्दल लिहिलंय.
धागा अगदी जातायेता पटकन वाचता येतील अशा सुंदर, मर्यादित शब्दांच्या छोट्या लेखांचा संग्रह आहे. वाचकाना आवडेल असा.
ऐसी अक्षरे हा वाचकांना उत्तम साहित्याची सतत मेजवानी देणारा सेवाव्रती उपक्रम आहे. ह्यातली शब्दसृष्टी अनोखी आहे, आनंददायी आहे.
ह्या अक्षरवाङ्मयात असलेल्या शब्दसृष्टीविषयी एका लेखात लेखिका म्हणते,
" कबीराचा एक दोहा मला आवडतो,
शब्द शब्द सब को ये काहे
शब्द के हात ना पांव
एक शब्द ओषध करे
एक शब्द करे घांव
शब्द : मग ते लिखित स्वरूपाचे असोत वा मौखिक स्वरूपाचे ... आणि कुणाचेही असोत, त्याची अभिव्यक्ती वा उच्चारण... माणसाला निरोगी बनवते... रोगमुक्त करते... वा जखमाही करते. जखमा झाल्यावर त्यावर लेप लावायलाही शब्दच धावून येतात."
वाचकमित्रांनो, दोन दिवसांनी अक्षय्य तृतीया आहे.
'लवकरात लवकर, कोरोना पळो, जळो, आणि मानवावर आलेलं हे संकट कायमचं टळो...
...आणि सर्वांसाठी अक्षय्य सुखाचे आनंदाचे दिवस येवोत, या प्रामाणिक मन:पूर्वक शब्दां सह भरगोस सदिच्छा....'
बेलवलकर गृहनिर्माण
२४ एप्रिल २०२०
No comments:
Post a Comment